User Tools

Site Tools


031-ti-ng-marshall-la-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

031-ti-ng-marshall-la-gi [2018/11/07 17:13] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div><​p><​b>​Tiếng Marshall</​b>​ (cách viết mới <​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​Kajin M̧ajeļ</​span></​i>,​ cách viết cũ <​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​Kajin Majōl</​span></​i></​i>,​ <​small>​phát âm tiếng Marshall:​ </​small><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[kɑ͡æzʲinʲ(e͡ɤ) mˠɑɑ̯zʲɛ͡ʌɫ]</​span>​),​ còn gọi là <​b>​tiếng Ebon</​b>,​ là một ngôn ngữ Micronesia. Đây là ngôn ngữ chính thức của quần đảo Marshall và là bản ngữ của chừng 44.000 người tại đây. Có khoảng 6.000 người nói hiện sống ngoài quần đảo Marshall. ​
 +</​p><​p>​Có hai phương ngữ chính: Rālik (tây) và Ratak (đông).
 +</p>
  
 +
 +
 +<​p>​Tiếng Marshall là một thành viên của nhóm ngôn ngữ Micronesia trong ngữ chi châu Đại Dương của ngữ tộc Mã Lai-Đa Đảo thuộc ngữ hệ Nam Đảo.<​sup id="​cite_ref-hgb_2-0"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Những ngôn ngữ gần gũi nhất với tiếng Marshall là các ngôn ngữ Micronesia khác như tiếng Chuuk, tiếng Gilbert, tiếng Kosrae, tiếng Nauru và tiếng Pohnpei. Ví dụ, khối từ vựng của tiếng Marshall tương đồng 33% với của tiếng Pohnpei.<​sup id="​cite_ref-eth_3-0"​ class="​reference">​[3]</​sup></​p>​
 +
 +<​p>​Cộng hòa Quần đảo Marshall có 34 đảo san hô chia ra hai chuỗi, chuỗi đảo Ratak miền đông và chuỗi đảo Ralik miền tây.<​sup id="​cite_ref-hgb_2-1"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Hai chuỗi đảo này có phương ngữ riêng, khác nhau chủ yếu ở từ vựng, song vẫn thông hiểu lẫn nhau.<​sup id="​cite_ref-eth_3-1"​ class="​reference">​[3]</​sup><​sup id="​cite_ref-hgb_2-2"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Đảo Ujelang từng có một phương ngôn riêng, "hơi ít đồng đều hơn",<​sup id="​cite_ref-eth_3-2"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ nhưng từ năm 1980, nó đã là đảo hoang.<​sup id="​cite_ref-4"​ class="​reference">​[4]</​sup></​p><​p>​Về ngữ âm, phương ngữ Ratak và Ralik khác nhau ở cách chúng tác động với cụm phụ âm kép đầu gốc từ.<​sup id="​cite_ref-hgb_2-3"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Ratak thì chêm một nguyên âm vào giữa, còn Ralik thì thêm một nguyên vào trước.<​sup id="​cite_ref-hgb_2-4"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Ví dụ, gốc <​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​kkure</​span></​i></​i>​ '​chơi'​ trở thành <​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​ukkure</​span></​i></​i>​ trong tiếng Marshall Ralik và <​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​kukure</​span></​i></​i>​ trong tiếng Marshall Ratak.<​sup id="​cite_ref-hgb_2-5"​ class="​reference">​[2]</​sup></​p>​
 +
 +<​p>​Tiếng Marshall ngôn ngữ chính thức của quần đảo Marshall.<​sup id="​cite_ref-eth_3-3"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ Tính đến năm 1979, nó có 43.900 người nói trên quần đảo Marshall,<​sup id="​cite_ref-eth_3-4"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ cộng với số người nói ở Nauru và Hoa Kỳ, tổng cộng 49.550 người.<​sup id="​cite_ref-eth_3-5"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ Cùng tiếng Pohnpei và tiếng Chuuk, tiếng Marshall là một trong số ít những ngôn ngữ Micronesia có trên chục ngàn người nói.<​sup id="​cite_ref-w2008pp6-7_5-0"​ class="​reference">​[5]</​sup></​p>​
 +
 +<​h3><​span id="​Ph.E1.BB.A5_.C3.A2m"/><​span class="​mw-headline"​ id="​Phụ_âm">​Phụ âm</​span><​span class="​mw-editsection"><​span class="​mw-editsection-bracket">​[</​span>​sửa<​span class="​mw-editsection-divider">​ | </​span>​sửa mã nguồn<​span class="​mw-editsection-bracket">​]</​span></​span></​h3>​
 +<​p>​Hầu hết phụ âm trong tiếng Marshall có hai hay ba vị trí phát âm thứ cấp (vòm hóa, ngạc mềm hóa hay làm tròn).<​sup id="​cite_ref-w1_6-0"​ class="​reference">​[6]</​sup>​ Phụ âm vòm hóa được coi là phát âm "​nhẹ",​ còn phụ âm ngạc mềm hóa và làm tròn được coi là "​nặng"​ (phụ âm làm tròn vừa ngạc mềm hóa vừa môi hóa).<​sup id="​cite_ref-MEDSounds_7-0"​ class="​reference">​[7]</​sup>​ (Sự phân biệt này có phần giống với sự phân biệt phụ âm "​mảnh"​ và "​rộng"​ trong tiếng Ireland, hay giữa phụ âm "​mềm"​ và "​cứng"​ trong tiếng Nga.) Những phụ âm "​nhẹ"​ có thể coi là có cách phát âm thoải mái hơn.<​sup id="​cite_ref-MEDSounds_7-1"​ class="​reference">​[7]</​sup></​p><​p>​Dưới đây là các âm vị phụ âm tiếng Marshall:
 +</p>
 +<table class="​wikitable"​ style="​text-align:​center;"><​caption>​Ân vị phụ âm tiếng Marshall<​sup id="​cite_ref-c14_8-0"​ class="​reference">​[8]</​sup></​caption>​
 +<​tbody><​tr><​th rowspan="​3">​
 +</th>
 +<th colspan="​2">​Môi
 +</th>
 +<th colspan="​3">​Lưỡi trước
 +</th>
 +<th colspan="​2">​Lưng lưỡi
 +</​th></​tr><​tr><​th><​small>​vòm hóa</​small></​th>​
 +<​th><​small>​ngạc mềm hóa</​small></​th>​
 +<​th><​small>​vòm hóa</​small></​th>​
 +<​th><​small>​ngạc mềm hóa</​small></​th>​
 +<​th><​small>​làm tròn</​small></​th>​
 +<​th><​small>​(Ngạc mềm)</​small></​th>​
 +<​th><​small>​làm tròn</​small>​
 +</​th></​tr><​tr><​th><​small>​Nhẹ</​small>​
 +</th>
 +<​th><​small>​Nặng</​small>​
 +</th>
 +<​th><​small>​Nhẹ</​small>​
 +</th>
 +<th colspan="​2"><​small>​Nặng</​small>​
 +</th>
 +<th colspan="​2"><​small>​Nặng</​small>​
 +</​th></​tr><​tr><​th>​Tắc
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​pʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​pˠ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tˠ/</​span></​td>​
 +<td/>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​k/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​kʷ/</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Mũi
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​mʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​mˠ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​nʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​nˠ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​nʷ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ŋ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ŋʷ/</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​th>​R
 +</th>
 +<td/>
 +<td/>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rˠ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rʷ/</​span></​td>​
 +<td/>
 +<td>
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Cạnh lưỡi
 +</th>
 +<td/>
 +<td/>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​lʲ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​lˠ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​lʷ/</​span></​td>​
 +<td/>
 +<td>
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Lướt
 +</th>
 +<td/>
 +<td/>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​j/</​span></​td>​
 +<td/>
 +<td/>
 +<​td>​(<​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɰ/</​span>​)</​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​w/</​span>​
 +</​td></​tr></​tbody></​table><​p>​Không có sự phân biệt vô thanh-hữu thanh trong tiếng Marshall.<​sup id="​cite_ref-w1_6-1"​ class="​reference">​[6]</​sup>​ Dù các âm tắc có thể được hữu thanh hóa như tha âm (<span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[p→b]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[t→d]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[k→ɡ]</​span><​sup id="​cite_ref-c14_8-1"​ class="​reference">​[8]</​sup>​) khi ở giữa nguyên âm.<sup id="​cite_ref-alph_9-0"​ class="​reference">​[9]</​sup>​ Phụ âm cuối thường không thả hơi.<​sup id="​cite_ref-c14_8-2"​ class="​reference">​[8]</​sup></​p><​p>​Những âm lướt <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​j ɰ w/</​span>​ mất đi trong nhiều trường hợp, làm biến đổi nguyên âm bên cạnh chúng.<​sup id="​cite_ref-b21-22_10-0"​ class="​reference">​[10]</​sup></​p><​p>​Phụ âm <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʲ/</​span>​ có thể phát âm là <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[tʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[tsʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[sʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[c]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ç]</​span>​ (ứng với đó là các dạng hữu thanh hóa <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[dʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[dzʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[zʲ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɟ]</​span>,​ hay <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʝ]</​span>​),​ tất cả đều là  biến thể tự do.<sup id="​cite_ref-MEDSounds_7-2"​ class="​reference">​[7]</​sup><​sup id="​cite_ref-c14_8-3"​ class="​reference">​[8]</​sup><​sup id="​cite_ref-alph_9-1"​ class="​reference">​[9]</​sup>​ Khi ở giữa từ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʲ/</​span>​ trở thành âm xát hữu thanh <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[zʲ]</​span>​ (hay <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʝ]</​span>​) (trừ trường hợp là phụ âm kép).<​sup id="​cite_ref-alph_9-2"​ class="​reference">​[9]</​sup>​
 +|-
 +</​p><​p>​Tiếng Marshall không có âm <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʷ/</​span>​.
 +</​p><​p>​Các âm lưng lưỡi <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​k ŋ kʷ ŋʷ/</​span>​ về cơ bản vẫn là âm ngạc mềm nhưng lưỡi kéo một chút về phía sau <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[k̠ ɡ̠ ŋ̠ k̠ʷ ɡ̠ʷ ŋ̠ʷ]</​span>,​ nên vị trí phát âm của chúng thực ra là giữa ngạc mềm và lưỡi gà.<sup id="​cite_ref-alph_9-3"​ class="​reference">​[9]</​sup>​ Mọi âm lưng lưỡi đều "​nặng"​.<​sup id="​cite_ref-MEDSounds_7-3"​ class="​reference">​[7]</​sup>​ Như đã ghi ở trên, các âm vòm <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[c]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɟ]</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ç]</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʝ]</​span>​ là tha âm của âm đầu lưỡi <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʲ/</​span>,​ tuy về vị trí phát âm thì âm vòm là âm lưng lưỡi.
 +</​p><​p><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​nˠ/</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​nʷ/</​span>​ thường được phát âm lần lượt như âm mũi quặt lưỡi <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɳˠ]</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɳʷ]</​span>​.<​sup id="​cite_ref-bxvii_11-0"​ class="​reference">​[11]</​sup></​p><​p><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rʲ/</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rˠ/</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​rʷ/</​span>​ đều là âm đầu lưỡi và đều được rung hoàn chỉnh.
 +</​p><​p><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​lˠ/</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​lʷ/</​span>​ cũng là l tối giống trong <​i>​feel</​i>​ tiếng Anh, phát âm chính xác lần lượt là <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɫ]</​span>​ và <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɫʷ]</​span>​.<​sup id="​cite_ref-alph_9-4"​ class="​reference">​[9]</​sup></​p>​
 +<​h3><​span id="​Nguy.C3.AAn_.C3.A2m"/><​span class="​mw-headline"​ id="​Nguyên_âm">​Nguyên âm</​span><​span class="​mw-editsection"><​span class="​mw-editsection-bracket">​[</​span>​sửa<​span class="​mw-editsection-divider">​ | </​span>​sửa mã nguồn<​span class="​mw-editsection-bracket">​]</​span></​span></​h3>​
 +<​p>​Tiếng Marshall có hệ thống nguyên âm thẳng đứng với chỉ bốn âm vị nguyên âm, nhưng mỗi âm vị lại có những tha âm tùy theo phụ âm chung quanh.<​sup id="​cite_ref-w2_12-0"​ class="​reference">​[12]</​sup></​p><​p>​Nghiên cứu của Marshallese–English Dictionary (MED, 1976), Choi (1992) và Willson (2003) mâu thuẫn nhau về hệ thống nguyên âm. Choi (1992) xác định chỉ ba âm vị nguyên âm (song đề ra giả thuyết rằng đã có một tiến trình làm bớt số âm vị từ bốn xuống ba), hai nguồn còn lại xác định bốn âm vị.
 +</p>
 +<table class="​wikitable"​ style="​text-align:​center;"><​caption>​Nguyên âm tiếng Marshall
 +</​caption>​
 +<​tbody><​tr><​th rowspan="​4">​
 +</th>
 +<th rowspan="​4">​Âm vị
 +</th>
 +<th colspan="​9">​Phát âm trên thực tế
 +</​th></​tr><​tr><​th colspan="​3">​MED<​sup id="​cite_ref-MEDSounds_7-4"​ class="​reference">​[7]</​sup></​th>​
 +<th colspan="​3">​Choi<​sup id="​cite_ref-c15_13-0"​ class="​reference">​[13]</​sup></​th>​
 +<th colspan="​3">​Willson<​sup id="​cite_ref-w3_14-0"​ class="​reference">​[14]</​sup></​th></​tr><​tr><​th colspan="​2">​không làm tròn
 +</th>
 +<​th>​làm tròn
 +</th>
 +<th colspan="​2">​không làm tròn
 +</th>
 +<​th>​làm tròn
 +</th>
 +<th colspan="​2">​không làm tròn
 +</th>
 +<​th>​làm tròn
 +</​th></​tr><​tr><​th>​trước
 +</th>
 +<th colspan="​2">​sau
 +</th>
 +<​th>​trước
 +</th>
 +<th colspan="​2">​sau
 +</th>
 +<​th>​trước
 +</th>
 +<th colspan="​2">​sau
 +</​th></​tr><​tr><​th>​Đóng
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɨ/</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[i]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɯ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[u]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[i]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɯ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[u]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[i]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɯ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[u]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Nửa đóng
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɘ/</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[e]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɤ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[o]</​span>​
 +</td>
 +<td rowspan="​2"><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[e]</​span>​
 +</td>
 +<td rowspan="​2"><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʌ]</​span>​
 +</td>
 +<td rowspan="​2"><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[o]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɪ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɤ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʊ]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Nửa mở
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɜ/</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɛ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʌ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɔ]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[e]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʌ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[o]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​th>​Mở
 +</th>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​a/</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[æ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɑ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɒ]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɛ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[a]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɔ]</​span>​
 +</td>
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɛ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[a]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɔ]</​span>​
 +</​td></​tr></​tbody></​table><​p>​12 nguyên âm xuất hiện trong cặp tối thiểu, một cách thường dùng để nhận biết tính âm vị.<​sup id="​cite_ref-b17_15-0"​ class="​reference">​[15]</​sup>​ Ví dụ, <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[mʲææ̯]</​span>​ (<​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​mā</​span></​i></​i>,​ 'cây xa kê'), <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[mʲæ͡ɑɑ̯]</​span>​ (<​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​ma</​span></​i></​i>,​ '​nhưng'​),​ and <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[mʲæ͡ɒɒ̯]</​span>​ (<​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​mo̧</​span></​i>,​ 'kiên kỵ') là những từ riêng rẽ.<​sup id="​cite_ref-b17_15-1"​ class="​reference">​[15]</​sup>​ Tuy nhiên, phân bố không đồng đều của âm lướt gợi ý rằng chúng thực ra kết thúc bằng âm lướt (lần lượt <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​mʲaj/</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​mʲaɰ/</​span>,​ <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​mʲaw/</​span>​).<​sup id="​cite_ref-b21-22_10-1"​ class="​reference">​[10]</​sup>​ Khi lấy ra âm lướt, ta chỉ còn bốn âm vị nguyên âm.<sup id="​cite_ref-b21-22_10-2"​ class="​reference">​[10]</​sup></​p><​p>​Khi nguyên âm nằm giữa hai phụ âm với vị trí phát âm thứ cấp khác nhau thì nguyên âm sẽ được phát âm như sự chuyển tiếp liên tục từ tha âm này sang tha âm khác.<​sup id="​cite_ref-w3_14-1"​ class="​reference">​[14]</​sup>​ Ví dụ, <​i><​i><​span lang="​mh"​ title="​Văn bản tiếng Marshall">​jok</​span></​i></​i>​ 'rụt rè', về mặt âm vị là <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​tʲɜkʷ/</​span>,​ thì về mặt ngữ âm sẽ được phát âm là <span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[tʲɛ͡ɔkʷ]</​span>​.<​sup id="​cite_ref-w3_14-2"​ class="​reference">​[14]</​sup>​ Điều này tạo ra 24 cặp nguyên âm đôi trong tiếng Marshall:<​sup id="​cite_ref-w3_14-3"​ class="​reference">​[14]</​sup></​p>​
 +<table class="​wikitable IPA" style="​text-align:​center;"​ align="​center"><​tbody><​tr><​th>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ʲ_◌ˠ</​span>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ʲ_◌ʷ</​span>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ˠ_◌ʲ</​span>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ˠ_◌ʷ</​span>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ʷ_◌ʲ</​span>​
 +</th>
 +<​th><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​◌ʷ_◌ˠ</​span>​
 +</​th></​tr><​tr><​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɨ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[i͡ɯ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[i͡u]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɯ͡i]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɯ͡u]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[u͡i]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[u͡ɯ]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɘ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[e͡ɤ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[e͡o]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɤ͡e]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɤ͡o]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[o͡e]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[o͡ɤ]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​ɜ/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɛ͡ʌ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɛ͡ɔ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʌ͡ɛ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ʌ͡ɔ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɔ͡ɛ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɔ͡ʌ]</​span>​
 +</​td></​tr><​tr><​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">/​a/</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[æ͡ɑ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[æ͡ɒ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɑ͡æ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɑ͡ɒ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɒ͡æ]</​span></​td>​
 +<​td><​span title="​Kí hiệu đại diện trong IPA" class="​IPA">​[ɒ͡ɑ]</​span>​
 +</​td></​tr></​tbody></​table>​
 +
 +
 +<​ul><​li><​span id="​CITEREFAboBenderCapelleDeBrum2012"​ class="​citation book">​Abo,​ Takaji; Bender, Byron; Capelle, Alfred; DeBrum, Tony (1976). <​i>​Marshallese–English Dictionary</​i>​. University Press of Hawai‘i<​span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Abo%2C+Takaji&​amp;​rft.au=Bender%2C+Byron&​amp;​rft.au=Capelle%2C+Alfred&​amp;​rft.au=DeBrum%2C+Tony&​amp;​rft.aufirst=Takaji&​amp;​rft.aulast=Abo&​amp;​rft.btitle=Marshallese%E2%80%93English+Dictionary&​amp;​rft.date=December+29%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=University+Press+of+Hawai%E2%80%98i&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Fwww.trussel2.com%2FMOD%2Findex.htm&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFBender1968"​ class="​citation journal">​Bender,​ Byron (1968). “Marshallese Phonology”. <​i>​Oceanic Linguistics</​i>​ <​b>​7</​b>:​ 16–35. doi:​10.2307/​3622845.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.atitle=Marshallese+Phonology&​amp;​rft.au=Bender%2C+Byron&​amp;​rft.aufirst=Byron&​amp;​rft.aulast=Bender&​amp;​rft.date=1968&​amp;​rft.genre=article&​amp;​rft.jtitle=Oceanic+Linguistics&​amp;​rft.pages=16-35&​amp;​rft.volume=7&​amp;​rft_id=info%3Adoi%2F10.2307%2F3622845&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFBender1969"​ class="​citation journal">​Bender,​ Byron (1969). “Spoken Marshallese”. University of Hawaii Press.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Bender%2C+Byron&​amp;​rft.aufirst=Byron&​amp;​rft.aulast=Bender&​amp;​rft.btitle=Spoken+Marshallese&​amp;​rft.date=1969&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=University+of+Hawaii+Press&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFChoi2012"​ class="​citation journal">​Choi,​ John (1992). “Phonetic Underspecification and Target Interpolation:​ An Acoustic Study of Marshallese Vowel Allophony”. <​i>​Working Papers in Phonetics</​i>​ (Los Angeles: UCLA) <​b>​82</​b><​span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.atitle=Phonetic+Underspecification+and+Target+Interpolation%3A+An+Acoustic+Study+of+Marshallese+Vowel+Allophony&​amp;​rft.au=Choi%2C+John&​amp;​rft.aufirst=John&​amp;​rft.aulast=Choi&​amp;​rft.date=December+30%2C+2012&​amp;​rft.genre=article&​amp;​rft.jtitle=Working+Papers+in+Phonetics&​amp;​rft.place=Los+Angeles&​amp;​rft.pub=UCLA&​amp;​rft.volume=82&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Fescholarship.org%2Fuc%2Fitem%2F07b9m6x8&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFMiller2012"​ class="​citation book">​Miller,​ Rachel (2010). <i>Wa kuk wa jimor: Outrigger canoes, social change, and modern life in the Marshall Islands</​i>​ <span style="​font-size:​85%;">​(PDF)</​span>​. University of Hawai’i<​span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Miller%2C+Rachel&​amp;​rft.aufirst=Rachel&​amp;​rft.aulast=Miller&​amp;​rft.btitle=Wa+kuk+wa+jimor%3A+Outrigger+canoes%2C+social+change%2C+and+modern+life+in+the+Marshall+Islands&​amp;​rft.date=December+29%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=University+of+Hawai%E2%80%99i&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Fwww.yokwe.net%2Fydownloads%2FInfo2010%2FMiller.pdf&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFRudiak-Gould2012"​ class="​citation book">​Rudiak-Gould,​ Peter (2004). <​i>​Practical Marshallese</​i>​ <span style="​font-size:​85%;">​(PDF)</​span>​. WorldTeach<​span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Rudiak-Gould%2C+Peter&​amp;​rft.aufirst=Peter&​amp;​rft.aulast=Rudiak-Gould&​amp;​rft.btitle=Practical+Marshallese&​amp;​rft.date=December+5%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=WorldTeach&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Fwww.peterrg.com%2FPractical%2520Marshallese.pdf&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFWillson2012"​ class="​citation">​Willson,​ Heather (2002), <​i>​The Marshallese Complementizer Phrase</​i>​ <span style="​font-size:​85%;">​(PDF)</​span>,​ Arizona State University<​span class="​reference-accessdate">,​ truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2012</​span></​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Willson%2C+Heather&​amp;​rft.aufirst=Heather&​amp;​rft.aulast=Willson&​amp;​rft.btitle=The+Marshallese+Complementizer+Phrase&​amp;​rft.date=December+10%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=Arizona+State+University&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Fhwillson.bol.ucla.edu%2FTheMarshalleseComplemetizerPhrase.pdf&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFWillson2012"​ class="​citation book">​Willson,​ Heather (2003). <i>A Brief Introduction to Marshallese Phonology</​i>​ <span style="​font-size:​85%;">​(PDF)</​span>​. ms<span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Willson%2C+Heather&​amp;​rft.aufirst=Heather&​amp;​rft.aulast=Willson&​amp;​rft.btitle=A+Brief+Introduction+to+Marshallese+Phonology&​amp;​rft.date=December+4%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=ms.&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Flinguistics.byu.edu%2Ffaculty%2Fhwills1%2FABriefIntroductiontoMarshallesePhonology.pdf&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li>​
 +<​li><​span id="​CITEREFWillson2012"​ class="​citation book">​Willson,​ Heather (2008). <​i>​Subject Positions in Marshallese</​i>​ <span style="​font-size:​85%;">​(PDF)</​span>​. University of California, Los Angeles<​span class="​reference-accessdate">​. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2012</​span>​.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3ATi%E1%BA%BFng+Marshall&​amp;​rft.au=Willson%2C+Heather&​amp;​rft.aufirst=Heather&​amp;​rft.aulast=Willson&​amp;​rft.btitle=Subject+Positions+in+Marshallese&​amp;​rft.date=December+10%2C+2012&​amp;​rft.genre=book&​amp;​rft.pub=University+of+California%2C+Los+Angeles&​amp;​rft_id=http%3A%2F%2Flinguistics.byu.edu%2Ffaculty%2Fhwills1%2FSubject%2520Positions%2520In%2520Marshallese.pdf&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​li></​ul><​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1247
 +Cached time: 20181020070129
 +Cache expiry: 1900800
 +Dynamic content: false
 +CPU time usage: 0.564 seconds
 +Real time usage: 0.639 seconds
 +Preprocessor visited node count: 4257/​1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 67895/​2097152 bytes
 +Template argument size: 4834/​2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 14/40
 +Expensive parser function count: 1/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 11083/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 0/400
 +Lua time usage: 0.241/​10.000 seconds
 +Lua memory usage: 13.01 MB/50 MB
 +--><​!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​ 511.111 ​     1 -total
 + ​63.83% ​ 326.254 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Infobox_language
 + ​60.03% ​ 306.802 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_th&​ocirc;​ng_tin
 + ​36.14% ​ 184.716 ​    11 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Lang
 + ​13.06% ​  ​66.752 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Tham_kh&#​7843;​o
 +  9.48%   ​48.450 ​     6 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Cite_book
 +  6.48%   ​33.120 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Glottolog
 +  5.00%   ​25.531 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Oceania_topic
 +  4.30%   ​21.968 ​    12 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Harvcoltxt
 +  4.06%   ​20.742 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Navbox
 +--><​!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​1337826-0!canonical and timestamp 20181020070128 and revision id 43865355
 + ​--></​div>​
 +
 +</​HTML>​
031-ti-ng-marshall-la-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:13 (external edit)