User Tools

Site Tools


031-tr-n-custoza-1848-la-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

031-tr-n-custoza-1848-la-gi [2018/11/07 17:13] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div id="​mw-content-text"​ lang="​vi"​ dir="​ltr"><​div class="​mw-parser-output">​
 +<​p><​b>​Trận Custoza</​b>,​ còn viết là <​b>​Trận Custozza</​b><​sup id="​cite_ref-Chapman38_5-0"​ class="​reference">​[5]</​sup>​ hay <​b>​Trận Custoza lần thứ nhất</​b>,<​sup id="​cite_ref-6"​ class="​reference">​[6]</​sup>​ diễn ra từ ngày 24 cho đến ngày 25 tháng 7 năm 1848 trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ nhất<​sup id="​cite_ref-7"​ class="​reference">​[7]</​sup>​ giữa quân đội Đế quốc Áo dưới quyền Thống chế Joseph Radetzky von Radetz, và Vương quốc Sardegna do vua Carlo Alberto của Piedmont trực tiếp chỉ huy.<sup id="​cite_ref-rggrant_2-3"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ Trận đánh diễn ra rất ác liệt, trong đó quân đội hai bên chịu tổn thất phân nửa binh lực của mình, và chấm dứt với thắng lợi quyết định của người Áo, góp phần củng cố vị thế của họ trên đất Ý<sup id="​cite_ref-8"​ class="​reference">​[8]</​sup><​sup id="​cite_ref-derekwilson_9-0"​ class="​reference">​[9]</​sup>​. Với chiến thắng của mình ở Custoza, Radetzky đã cứu vãn Đế quốc Áo khỏi nguy cơ tan rã, đồng thời cổ vũ các lực lượng phản cách mạng xoay chuyển tình hình châu Âu trong cơn bão cách mạng năm 1848.<​sup id="​cite_ref-10"​ class="​reference">​[10]</​sup></​p><​p>​Tuy rằng quân Sardinia đã chiến đấu quả cảm và Alberto đóng cứ ở vùng núi đồi, trận đánh này thể hiện tài năng của Radetzky vượt xa Alberto<​sup id="​cite_ref-11"​ class="​reference">​[11]</​sup><​sup id="​cite_ref-grossman14_12-0"​ class="​reference">​[12]</​sup><​sup id="​cite_ref-13"​ class="​reference">​[13]</​sup>​ và góp phần làm nên thanh danh của Radetzky,<​sup id="​cite_ref-markbaker94_14-0"​ class="​reference">​[14]</​sup>​. Đồng thời, với tính chất hủy diệt, trận Custoza được xem là đỉnh cao của những chiến thắng của ông tại Ý - vốn được xem là một chiến dịch phòng vệ tuyệt vời<​sup id="​cite_ref-clodfelter_3-2"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ - cũng như là một trong những thắng lợi lớn của Quân đội Áo.<sup id="​cite_ref-15"​ class="​reference">​[15]</​sup><​sup id="​cite_ref-16"​ class="​reference">​[16]</​sup>​ Trong ngày đầu, ông đột phá trung quân Áo và sang ngày thứ hai thì ông đánh tan tác toàn bộ quân Sardinia,<​sup id="​cite_ref-17"​ class="​reference">​[17]</​sup>​ dù rằng ông đã 82 tuổi.<​sup id="​cite_ref-grossman14_12-1"​ class="​reference">​[12]</​sup>​ Tài cầm quân của ông đã gây cho người Áo phấn khởi đến mức mà nhà soạn nhạc Johann Strauss I đã sáng tác bản "Hành khúc Radetzky"​ nổi tiếng để tôn vinh Radetzky<​sup id="​cite_ref-rggrant_2-4"​ class="​reference">​[2]</​sup><​sup id="​cite_ref-markbaker94_14-1"​ class="​reference">​[14]</​sup>​ cùng với trận thắng này.<​sup id="​cite_ref-18"​ class="​reference">​[18]</​sup></​p><​p>​Trận Custozza đã cho thấy hiệu quả của chiến thuật tấn công bằng lưỡi lê của các đạo quân đa dân tộc nhà Habsburg, được bố trí theo <​i>​đội hình hàng dọc</​i><​sup id="​cite_ref-black53_19-0"​ class="​reference">​[19]</​sup>​. Sau thất bại thê lương, quân Sardinia rút chạy về Milano và bị đội quân hùng mạnh của Radetzky truy sát.<​sup id="​cite_ref-20"​ class="​reference">​[20]</​sup><​sup id="​cite_ref-21"​ class="​reference">​[21]</​sup>​ Chiến thắng vẻ vang tại Custoza đã tạo điều kiện cho quân Áo chiếm giữ Milano và Lombardy.<​sup id="​cite_ref-Chapman38_5-1"​ class="​reference">​[5]</​sup><​sup id="​cite_ref-black53_19-1"​ class="​reference">​[19]</​sup>​ Người Sardinia phải ngừng bắn với Áo, trước khi Alberto một lần nữa lâm chiến và bị Radetzky đánh bại trong trận Novara (1849).<​sup id="​cite_ref-grossman14_12-2"​ class="​reference">​[12]</​sup><​sup id="​cite_ref-22"​ class="​reference">​[22]</​sup></​p>​
  
 +<div class="​reflist"​ style="​list-style-type:​ decimal;">​
 +<ol class="​references"><​li id="​cite_note-1"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​David Sanderson Chambers, <​i>​Popes,​ Cardinals and War: The Military Church in Renaissance and Early Modern Europe</​i>,​ trang 184</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-rggrant-2">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​â</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​b</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​c</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​R. G. Grant, <​i>​Battle:​ A Visual Journey Through 5,000 Years of Combat</​i></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-clodfelter-3">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​â</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Michael Clodfelter, <​i>​Warfare and armed conflicts: a statistical reference to casualty and other figures, 1500-2000</​i></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-Kunz-4">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Hermann Kunz: <​i>​Die Feldzüge des Feldmarschalls Radetzky in Oberitalien 1848 und 1849</​i>​. Verlag von Arwed Strauch, Leipzig o.J. [1890], S. 92.</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-Chapman38-5">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Tim Chapman, <​i>​The Risorgimento:​ Italy 1815-71</​i>,​ trang 38</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-6"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Carl Cavanagh Hodge (biên tập), <​i>​Encyclopedia of the Age of Imperialism,​ 1800-1914;;​m trang 174</​i></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-7"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Great Britain. Naval Intelligence Division, Kenneth Mason, <​i>​Italy</​i>,​ Tập 4, trang 99</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-8"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Charles A. Endress, <​i>​History of Europe, 1500-1848</​i>,​ trang 289</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-derekwilson-9"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Derek Wilson, <​i>​Calamities and Catastrophes</​i></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-10"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Alan Sked, <​i>​Radetzky:​ Imperial Victor and Military Genius</​i>,​ trang 145</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-11"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Arthur James Beresford Whyte, <​i>​The evolution of modern Italy</​i>,​ trang 84</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-grossman14-12">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​â</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Mark Grossman, <​i>​World Military Leaders</​i>,​ trang 279</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-13"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Erik Goldstein, <​i>​Wars and Peace Treaties, 1816-1991</​i>,​ trang 14</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-markbaker94-14">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Neil Wilson, Mark Baker, <​i>​Prague</​i>,​ trang 94</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-15"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​James J. Sheehan, <​i>​German History, 1770-1866</​i>,​ trang 697</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-16"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Franz Hubmann, Andrew Wheatcroft, <​i>​The Habsburg Empire: The World of the Austro-Hungarian Monarchy in Original Photographs,​ 1840-1916</​i>,​ các trang 48-50.</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-17"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​John Powell, <​i>​Magill'​s Guide to Military History: Cor-Jan</​i>,​ trang 70</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-18"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Archer Jones, <​i>​The Art of War in the Western World</​i>,​ trang 388</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-black53-19">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text">​Jeremy Black, <​i>​War in the Nineteenth Century: 1800-1914</​i>,​ trang 53</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-20"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​University of Chicago, Walter Yust, <​i>​The Encyclopædia britannica</​i>,​ Tập 12, trang 803</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-21"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​George C. Kohn, <​i>​Dictionary of Wars</​i></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-22"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Charles L. Killinger, <​i>​The History of Italy</​i>,​ trang 108</​span>​
 +</li>
 +</​ol></​div>​
 + 
 +<​p><​span style="​font-size:​ small;"><​span id="​coordinates">​Tọa độ: <span class="​plainlinks nourlexpansion"><​span class="​geo-default"><​span class="​geo-dms"​ title="​Bản đồ, không ảnh, cùng các dữ liệu khác cho vị trí này"><​span class="​latitude">​45°22′44″B</​span>​ <span class="​longitude">​10°47′45″Đ</​span></​span></​span><​span class="​geo-multi-punct">​ / </​span><​span class="​geo-nondefault"><​span class="​geo-dec"​ title="​Bản đồ, không ảnh, cùng các dữ liệu khác cho vị trí này">​45,​37889°B 10,​79583°Đ</​span><​span style="​display:​none">​ / <span class="​geo">​45.37889;​ 10.79583</​span></​span></​span></​span></​span></​span>​
 +</p>
 +<​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1269
 +Cached time: 20181013025003
 +Cache expiry: 1900800
 +Dynamic content: false
 +CPU time usage: 0.200 seconds
 +Real time usage: 0.287 seconds
 +Preprocessor visited node count: 1376/​1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 40719/​2097152 bytes
 +Template argument size: 11500/​2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 10/40
 +Expensive parser function count: 2/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 8397/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 1/400
 +Lua time usage: 0.031/​10.000 seconds
 +Lua memory usage: 1.15 MB/50 MB
 +-->
 +<!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​ 201.008 ​     1 -total
 + ​34.65% ​  ​69.642 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Infobox_military_conflict
 + ​21.92% ​  ​44.054 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Campaignbox_First_Italian_War_of_Independence
 + ​14.67% ​  ​29.492 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Coord
 +  8.95%   ​17.986 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Campaign
 +  7.21%   ​14.495 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​C&​aacute;​c_ch&#​7911;​_&#​273;&#​7873;​
 +  7.15%   ​14.381 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_&#​273;​i&#​7873;​u_h&#​432;&#​7899;​ng
 +  6.29%   ​12.645 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​C&​aacute;​c_ch&#​7911;​_&#​273;&#​7873;/​Khung
 +  5.91%   ​11.887 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Tham_kh&#​7843;​o
 +  5.69%   ​11.446 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​S&#​417;​_khai_tr&#​7853;​n_chi&#​7871;​n
 +-->
 +
 +<!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​1336817-0!canonical and timestamp 20181013025003 and revision id 24168606
 + ​-->​
 +</​div><​noscript><​img src="​http://​vi.wikipedia.org/​wiki/​Special:​CentralAutoLogin/​start?​type=1x1"​ alt=""​ title=""​ width="​1"​ height="​1"​ style="​border:​ none; position: absolute;"/></​noscript></​div>​
 +
 +</​HTML>​
031-tr-n-custoza-1848-la-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:13 (external edit)